تخم گشنیز

تخم گشنیز دانهٔ خشک‌شدهٔ گیاه گشنیز (Coriandrum sativum) است؛ گیاهی یک‌ساله از خانوادهٔ چتریان که خاستگاه آن نواحی مدیترانه‌ای و خاورمیانه است و قرن‌هاست در ایران کشت می‌شود. دانه‌ها پس از رسیدن کامل برداشت و خشک می‌شوند و با وجود آنکه از همان گیاه سبزی گشنیز به دست می‌آیند، طعم و عطری کاملاً متفاوت دارند: گرم، کمی شیرین، با نت‌های مرکباتی و چوبی ظریف. به‌طور سنتی گفته می‌شود که تخم گشنیز خواص گوارشی دارد و در طب سنتی ایران برای تسکین نفخ و بهبود اشتها به کار می‌رفته است. این ادویه سرشار از ترکیبات معطر طبیعی است و از دیرباز در ترکیب ادویه‌جات پایه جایگاهی ثابت داشته.

تخم گشنیز یکی از اجزای اصلی ادویه‌های مرکب ایرانی مانند ادویه قورمه، آش و خوراک‌های محلی است. در آشپزی هندی پایهٔ بسیاری از کاری‌هاست و در غذاهای مراکشی، آلمانی (نان زنجبیل) و لاتین هم جایگاه مهمی دارد. برای بهترین نتیجه، دانه‌ها را پیش از آسیاب کردن چند دقیقه در تابه‌ای خشک بر روی حرارت ملایم برشته کنید تا روغن‌های اسانسی آزاد شوند. تخم گشنیز را می‌توان کوبیده در خورش‌ها افزود یا درسته در ترشی‌جات و آبگوشت استفاده کرد. ترکیب با زیره سبز، دارچین و زردچوبه بسیار هماهنگ است. برای نگهداری، دانه‌ها را در ظرف دردار، دور از نور مستقیم و در جای خشک و خنک نگه دارید تا یک سال عطر خود را حفظ کنند.