جوز هندی

جوز هندی (Myristica fragrans) دانه‌ی خشک‌شده‌ی درختی گرمسیری بومی جزایر مولوکاس اندونزی است که امروز در هند، سریلانکا و گرنادا نیز پرورش می‌یابد. پوسته‌ی قرمزِ اطراف دانه به نام «مَیس» (Mace) شناخته می‌شود و ادویه‌ای جداگانه است، اما دانه‌ی اصلی را جوز هندی می‌نامند.

طعم جوز هندی ترکیبی از گرمی، شیرینیِ ملایم و تندیِ خفیف است با رگه‌هایی از چوب و گل. در طب سنتی به‌طور سنتی برای تقویت گوارش و آرامش اعصاب به‌کار رفته و گفته می‌شود خاصیت گرم‌کنندگی دارد. در آشپزی مدرن نیز به‌عنوان عمق‌دهنده‌ی طعم در طیف گسترده‌ای از دستورها جایگاه ویژه‌ای دارد.

در آشپزی ایرانی جوز هندی جزء ثابت ادویه‌ی کله‌پاچه، آش رشته، خوراک‌های مجلسی و برخی مرغ‌پزها است. در آشپزی اروپایی نیز در سس بشامل، سوپ کدو، شیرینی‌های زمستانی و نوشیدنی‌هایی مثل شیرگرم و شراب چاشنی‌شده به‌کار می‌رود.

مهم‌ترین نکته این است که جوز هندی را تازه و در لحظه‌ی استفاده رنده کنید؛ عطر آن بسیار زودگذر است و نسخه‌ی پودرشده طی چند هفته کیفیت خود را از دست می‌دهد. مقدار مصرف کم باشد — نوک قاشق چای‌خوری معمولاً کافی است — چون طعم آن در مقدار زیاد تلخ و ناخوشایند می‌شود.

برای نگهداری، دانه‌ی کامل را در ظرف شیشه‌ای دربسته، دور از نور مستقیم و رطوبت، در دمای محیط نگه دارید؛ تا دو سال عطر خود را حفظ می‌کند.