مرزه خشک

مرزه خشک از گیاه مرزه (Satureja) تهیه می‌شود که در ایران عمدتاً گونه‌های کوهی و تابستانه آن در ارتفاعات شمال، البرز و زاگرس می‌رویند. برگ‌های کوچک و باریک این گیاه پس از خشک‌شدن، رنگی سبز تیره تا خاکی پیدا می‌کنند و عطری تند، کمی گزنده و قدری تلخ از خود ساطع می‌کنند که یادآور آویشن است اما شخصیتی تیزتر و خاکی‌تر دارد.

در طب سنتی ایران مرزه از دیرباز ادویه‌ای گرم‌مزاج شناخته شده و به‌طور سنتی گفته می‌شود خاصیت هضم‌یار دارد و معده را تقویت می‌کند. همچنین به‌طور سنتی در کنار حبوبات استفاده می‌شود تا نفخ کمتری ایجاد کنند. مرزه در آشپزی ایرانی نقشی محوری دارد و طعمِ آن با دیگر سبزیجات معطر در ترکیبات سنتی به‌خوبی هماهنگ می‌شود.

مرزه خشک در آشپزی ایرانی بیشترین کاربرد را در کوکوی سبزی، آش رشته، آش شله‌قلمکار، خورش قورمه‌سبزی و انواع دلمه دارد و عمق خاصی به ترکیب سبزی‌های خشک می‌افزاید. در کنار عدس، لوبیا و نخود پخته می‌شود تا هم طعم را غنی کند و هم هضم حبوبات را آسان‌تر کند.

در آشپزی اروپایی و مدیترانه‌ای نیز مرزه جایگاه ویژه‌ای دارد و در مارینادهای گوشت، سوسیس‌های سنتی، سس‌های خامه‌ای و سبزیجات بو‌داده استفاده می‌شود. بهترین زمان افزودن آن، در میانه پخت است تا عطرش به خورد غذا برود.

برای نگهداری، مرزه خشک را در ظرف شیشه‌ای یا فلزیِ درپوش‌دار، دور از نور مستقیم و رطوبت در جای خنک و خشک نگه دارید. با رعایت این شرایط تا یک سال عطر و طعم خود را حفظ می‌کند.