خلال نارنج

خلال نارنج از پوست بیرونی میوه نارنج تلخ، با نام علمی Citrus aurantium، به شکل نوارهای باریک و خشک‌شده تهیه می‌شود. نارنج بومی جنوب ایران، شمال کشور و نواحی مدیترانه‌ای است و از دیرباز در آشپزی و طب سنتی ایران جایگاهی ویژه داشته است.

پروفایل عطر و طعم این محصول ترکیبی منحصربه‌فرد است: رایحه‌ای شاداب، گرم و گل‌دار با نُت‌های مرکباتی شدید، همراه با تلخی خوشایندی که در پخت با شهد یا طبخ طولانی به طعمی ملایم و عمیق تبدیل می‌شود. روغن‌های اسانسی پوست نارنج که لیمونن و لینالول از مهم‌ترین آن‌هاست، عامل اصلی این عطر تند و ماندگار است.

به‌طور سنتی گفته می‌شود پوست نارنج طبع گرم و خشک دارد و در طب سنتی برای تقویت معده و بهبود هضم به کار می‌رفته است. هیچ ادعای درمانی برای این محصول وجود ندارد.

خلال نارنج رکن اصلی چند غذای شاخص آشپزی ایران است: در شیرین‌پلو و مرصع‌پلو، خلال‌ها پس از تلخی‌زدایی (جوشاندن و آبکش چند مرحله‌ای) در شهد قند کارامل می‌شوند و روی برنج قرار می‌گیرند. در خورش نارنج، خلال خام همراه با مرغ و آب‌نارنج پخته می‌شود و نیازی به شیرین کردن ندارد. در هویج‌پلو نیز معمولاً برای تقویت عطر مرکباتی با هویج رنده‌شده ترکیب می‌شود.