ادویهٔ شپشکزده یا کپکزده را دور بریزیم یا نه؟ علت آلودگی، فریز کردن ۴۸ ساعته، ظرف دربسته، حقیقت برگ بو و روش درست تمیز کردن کابینت آشپزخانه.
باز کردن شیشهٔ پاپریکا و دیدن چند سوسک ریز قهوه‌ای یا تارهای نازک روی سطح پودر، تجربهٔ ناخوشایند و رایجی است. شپشک زدن ادویه و کپک زدن آن دو مشکل جدا با دو علت جدا هستند: اولی کار حشرات انباری است و دومی نتیجهٔ رطوبت. در این راهنما می‌گوییم چرا ادویه شپشک یا کپک می‌زند، چطور بفهمید چه چیزی هنوز قابل مصرف است و با چند عادت ساده چطور جلوی تکرارش را بگیرید.
آنچه در خانه «شپشک» مینامیم معمولاً یکی از چند حشرهٔ انباری است:
سوسکهای ریز قهوه‌ای: حدود ۲ تا ۳ میلیمتر، گرد و براق. اینها همان مهمانان آشنای پاپریکا، فلفل قرمز، زردچوبه و سبزیهای خشکاند و میتوانند از بستههای کاغذی و پلاستیک نازک عبور کنند.
شپشهٔ آرد: حشرهای باریک و قرمز-قهوه‌ای که بیشتر در آرد و غلات است، اما به ادویههای پودری کنارش هم سرایت میکند.
بید یا پروانهٔ انباری: خودِ پروانهٔ کوچک خاکستری را در آشپزخانه میبینید، ولی آسیب را لاروش می‌زند. نشانهاش تارهای ابریشمی و کلوخههای بههمچسبیده در مغزها، میوههای خشک و دانههاست.
این حشرات معمولاً به یکی از دو راه وارد خانه میشوند: تخم یا لارو از قبل در محصول بوده و در گرمای خانه فعال شده، یا از یک بستهٔ آلوده در همان کابینت به بستههای دیگر رفتهاند. به همین دلیل اگر در یک ظرف حشره دیدید، باید همهٔ کابینت را بررسی کنید، نه فقط همان ظرف را.
چرا ادویه کپک می‌زند؟
کپک بدون رطوبت رشد نمیکند و ادویهٔ خشکِ سالم رطوبت لازم را ندارد. پس اگر کپک دیدید، یعنی آب به ظرف رسیده است. رایجترین راهها:
پاشیدن ادویه مستقیم از شیشه بالای قابلمهٔ در حال جوش.
فرو کردن قاشق خیس یا دست مرطوب در ظرف.
بیرون آوردن ظرف سرد از یخچال و باز کردن فوری آن در هوای گرم.
نگهداری در کابینت زیر سینک یا کنار کتری و ماشین ظرفشویی.
انتقال لیمو عمانی، زرشک یا سبزیای که کاملاً خشک نشده به ظرف دربسته.
نشانههای کپک لکههای پرزدار سفید، سبز، خاکستری یا سیاه، بوی نا و کلوخههای سفت و مرطوب است. در لیمو عمانی و زرشک، کپک ممکن است فقط داخل میوه باشد؛ پس یکی دو دانه را بشکنید و داخلش را ببینید.
ادویهٔ شپشکزده یا کپکزده را دور بریزیم یا نه؟
اینجا باید صادق و دقیق بود.
ادویهٔ کپکزده را کامل دور بریزید. برخی کپکها سموم قارچی تولید میکنند که با چشم دیده نمیشوند و با پختن هم از بین نمیروند. در پودر، رشتههای کپک در سراسر ظرف پخش میشوند؛ پس برداشتن لایهٔ رویی یا الک کردن کافی نیست. ظرف را هم پیش از استفادهٔ دوباره بشویید و کاملاً خشک کنید.
ادویهٔ شپشکزده هم بهتر است دور ریخته شود. خوردن تصادفی چند حشرهٔ انباری معمولاً خطر فوری ندارد، اما محصول آلوده پر از تخم، لارو، پوسته و فضولات آنهاست، کیفیتش افت کرده و رطوبتی که حشرات ایجاد میکنند ریسک کپک را هم بالا میبرد. الک کردن فقط حشرهٔ بالغ را جدا میکند و تخمها میمانند.
یک تصمیمگیری سریع:
وضعیت
تصمیم
هر نشانه‌ای از کپک یا بوی نا
کل ظرف را دور بریزید
حشره، لارو یا تار در پودر
کل ظرف را دور بریزید
حشره در دانهٔ کامل یا لیمو عمانی
دور بریزید؛ دانه‌های سوراخ‌دار را نگه ندارید
بستهٔ دربستهٔ کنار ظرف آلوده، بدون نشانه
بررسی کنید و برای اطمینان ۴۸ ساعت فریز کنید
کلوخهٔ نرم، بدون بو و بدون لکه
قابل مصرف است؛ ظرف را خشک‌تر نگه دارید
اگر کسی بعد از خوردن غذایی با ادویهٔ مشکوک دچار حساسیت یا ناراحتی گوارشی شد، با پزشک مشورت کنید؛ این راهنما جایگزین نظر پزشک نیست.
چطور جلوی شپشک زدن ادویه را بگیریم؟
فریز کردن بستهٔ تازه
اگر محصول را فله یا در حجم زیاد میخرید، بهخصوص پاپریکا، فلفل، سبزیهای خشک، مغزها و میوههای خشک، بستهٔ دربسته را پیش از رفتن به کابینت دستکم ۴۸ ساعت در فریزر بگذارید. دمای فریزر خانگی تخم و لاروهای احتمالی را از بین میبرد. برای اطمینان بیشتر، بعضی منابع تا ۴ روز را توصیه میکنند. بعد از بیرون آوردن، صبر کنید بسته به دمای اتاق برسد و بعد بازش کنید تا بخار نگیرد.
ظرف واقعاً دربسته
بستههای کاغذی و نایلون نازک برای حشره مانع جدی نیستند. ادویه را به ظرف شیشهای با در آببند منتقل کنید؛ شیشههای ادویهٔ مککارتی برای همین کار مناسباند. ظرف دربسته دو فایده دارد: حشرهٔ بیرون وارد نمیشود و اگر محصولی آلوده بود، آلودگی به بقیه نمیرسد.
بستهٔ کوچک و مصرف به ترتیب
حشرات در محصولی که ماهها دستنخورده مانده فرصت تکثیر دارند. ادویه را به اندازهٔ مصرف چند ماه بخرید، قدیمیها را جلو بگذارید و هر چند ماه یک بار کابینت را مرور کنید. انتخاب محصول تازه و پاکشده از اول هم مهم است؛ نکات آن را در راهنمای تشخیص ادویهٔ اصل از تقلبی گفتهایم.
جای خشک و خنک
گرما چرخهٔ زندگی حشرات را سریعتر میکند و رطوبت کپک میآورد. کابینت دور از گاز و سینک، و برای ادویههای حساسی مثل پاپریکا در فصل گرم یخچال، ریسک هر دو را کم میکند.
هدیهٔ عضویت باشگاه چاشنو
۵۰٬۰۰۰ تومان اعتبار نقدی، فقط با ثبت شمارهٔ موبایل
به کیف پولت واریز میشود و موقع پرداخت از مبلغ سفارش کم میشود؛ بدون کد تخفیف و بدون هیچ تعهدی.
برگ بو واقعاً حشره را دور میکند؟
گذاشتن یکی دو برگ بو در ظرف برنج و حبوبات و ادویه یک روش قدیمی خانگی است. برگ بو ترکیبات معطری دارد که شاید برای بعضی حشرات ناخوشایند باشد، اما شواهد علمی محکمی وجود ندارد که جلوی آلودگی را بگیرد و قطعاً حشرهای را که از قبل در محصول بوده از بین نمیبرد. اگر دوست دارید از آن استفاده کنید ضرری ندارد، فقط آن را جایگزین ظرف دربسته، فریز کردن و تمیز نگه داشتن کابینت نکنید. دربارهٔ خود برگ بو در این راهنما بیشتر نوشتهایم.
تمیز کردن کابینت بعد از آلودگی
اگر جایی حشره دیدید، تمیز کردن کابینت به اندازهٔ دور ریختن محصول آلوده مهم است، وگرنه چند هفته بعد دوباره سر و کلهشان پیدا میشود:
همهچیز را بیرون بیاورید. هر بسته را جداگانه بررسی کنید: حشره، تار، سوراخ ریز روی بسته و پودر ریختهشده.
آلودهها را در کیسهٔ دربسته بیرون ببرید، نه در سطل داخل آشپزخانه.
کابینت را جارو برقی بکشید، بهخصوص گوشهها، درزها، شیار قفسهها و زیر کاغذ کف کابینت. بعد کیسه یا مخزن جارو را خالی کنید.
با آب و مایع ظرفشویی بشویید، سپس با دستمال خشک کنید. کمی سرکهٔ رقیق هم برای پاک کردن بو و لکه مفید است.
بستههای سالم را فریز کنید و بعد در ظرف دربسته برگردانید.
چند هفته مراقب باشید. اگر پروانهٔ کوچکی دیدید، احتمالاً منبع دیگری هنوز در خانه هست؛ ظرف برنج، آرد، حبوبات و غذای حیوانات خانگی را هم بررسی کنید.
از سم و اسپری حشرهکش داخل کابینت مواد غذایی استفاده نکنید. تمیزی، ظرف دربسته و فریز کردن، بدون رساندن سم به غذا، کار را انجام میدهند.
جمعبندی
شپشک از حشرات انباری میآید و کپک از رطوبت؛ هر دو با عادتهای ساده قابل پیشگیریاند. ادویهٔ کپکزده را همیشه کامل دور بریزید و ادویهٔ آلوده به حشره را هم نگه ندارید. بستههای تازه را ۴۸ ساعت فریز کنید، ادویه را در شیشهٔ دربسته و جای خشک و خنک نگه دارید، کم بخرید و اگر آلودگی دیدید کل کابینت را تمیز کنید. برگ بو را هم یک رسم خوشبو بدانید، نه حشرهکش.
اگر بعد از تمیزکاری میخواهید قفسه را با محصولات تازه و پاکشده پر کنید، ادویهها و شیشههای ادویه را در فروشگاه چاشنو ببینید.
جدول کامل ماندگاری هر نوع ادویه و نشانههای خراب شدنش را در راهنمای ادویهها چقدر ماندگارند؟ آوردهایم.
نظرات خوانندگان
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است. اولین نفری باشید که نظرش را مینویسد.
