طرز تهیه کاکا گیلانی (کویی کاکا)؛ شیرینی پاییزی با کدو حلوایی و هل
طرز تهیه کاکا یا کویی کاکا، شیرینی سنتی گیلان با پوره کدو حلوایی، آرد برنج، هل و گلاب؛ نرم مثل پنکیک و همراه همیشگی چای عصر پاییزی.
ارسال رایگان با پست پیشتاز برای سفارشهای بالای ۱٫۵ میلیون تومان
طرز تهیه کاکا یا کویی کاکا، شیرینی سنتی گیلان با پوره کدو حلوایی، آرد برنج، هل و گلاب؛ نرم مثل پنکیک و همراه همیشگی چای عصر پاییزی.
هرچه برای «کاکا گیلانی (کویی کاکا)» لازم دارید، با یک ضربه در سبد. تیک هرکدام را که نمیخواهید بردارید.
پاییز در گیلان بوی کدو حلوایی میدهد. وقتی هوا خنک میشود و کدوهای نارنجی روی ایوان خانهها چیده میشوند، در بسیاری از خانههای شمالی بساط کاکا به راه میافتد؛ شیرینی ساده و خانگیای که به آن کویی کاکا هم میگویند. کاکا بافتی لطیف و نرم، شبیه پنکیک دارد، از پورهی کدو حلوایی، آرد و تخممرغ درست میشود و عطر هل و دارچین و گلاب آن را به همراهی بینظیر برای یک استکان چای داغ عصرانه تبدیل میکند.
راز یک کاکای خوب در سه چیز است: پورهای که آب اضافهاش گرفته شده باشد، مایهای که فرصت استراحت پیدا کرده باشد، و ادویهای که هنوز عطر دارد. در این راهنما قدمبهقدم یاد میگیرید چطور کاکایی بپزید که پف کند، نرم بماند و عطرش پیش از چشیدن، خانه را پر کند.
کاکا یکی از شیرینیها و دسرهای سنتی استان گیلان است که در خانهها و با مواد سادهی همان فصل پخته میشود. کدو حلوایی در باغچهها و مزرعههای شمال فراوان است و آشپزهای گیلانی آن را هم در غذاهای شور و هم در شیرینیها به کار میبرند؛ کاکا شیرینترین و صمیمیترین شکل این استفاده است.
خود کدو حلوایی گیاهی است با خاستگاه قارهی آمریکا که قرنها پیش به ایران رسید و خیلی زود در آشپزی ما جا باز کرد. برای آشنایی بیشتر با این گیاه میتوانید مدخل کدو حلوایی در ویکیپدیا را بخوانید. کاکا را بیشتر در پاییز و اوایل زمستان، همزمان با فصل برداشت کدو، میپزند و معمولاً گرم و همراه با چای سرو میکنند.
برای حدود ۱۲ تا ۱۴ عدد کاکای متوسط (مناسب ۴ نفر) به این مواد نیاز دارید:
آرد برنج نقش مهمی در بافت کاکا دارد: کاکا را لطیفتر و کمی تردلبه میکند و از خمیری شدن آن جلوگیری میکند. اگر آرد برنج ندارید، میتوانید فقط از آرد گندم استفاده کنید، ولی بافت کمی سنگینتر میشود.
عطر اصلی کاکا از هل میآید. هل تازه و خوشعطر با شیرینی کدو و گلاب هماهنگی فوقالعادهای دارد؛ اگر میتوانید، دانههای هل را همان روز در هاون بکوبید تا عطرش کامل حفظ شود.
دارچین گرمای پاییزی کاکا را کامل میکند. کمی دارچین تازه در مایه و کمی هم برای پاشیدن روی کاکای آماده، همان چیزی است که این شیرینی ساده را خاطرهانگیز میکند.
کدو حلوایی را پوست بکنید، تخمها را جدا کنید و به تکههای درشت ببرید. تکهها را بخارپز کنید یا در فر با دمای ۱۸۰ درجه بپزید تا کاملاً نرم شوند (حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه). پختن با بخار یا در فر، نسبت به جوشاندن در آب، کدویی کمآبتر و شیرینتر به شما میدهد.
کدوی پخته را با گوشتکوب یا چنگال کاملاً له کنید تا پورهای یکدست به دست آید. سپس پوره را در یک صافی یا پارچهی تمیز بریزید و ۱۵ تا ۲۰ دقیقه بگذارید آب اضافهاش خارج شود؛ اگر لازم بود، کمی فشار دهید. این مهمترین مرحلهی دستور است: پورهی آبکی، مایهی کاکا را شل میکند و کاکا در تابه پهن و خمیری میشود.
در یک کاسهی بزرگ، تخممرغها و شکر را با همزن دستی یا برقی هم بزنید تا کمی کف کنند و رنگشان روشن شود. پورهی کدو، شیر یا ماست و گلاب را اضافه کنید و هم بزنید تا مخلوطی یکدست و نارنجی به دست آید.
آرد گندم، آرد برنج، هل، دارچین، بکینگ پودر و نمک را با هم مخلوط و الک کنید. مواد خشک را در دو یا سه نوبت به مواد مایع اضافه کنید و فقط تا حدی هم بزنید که آرد دیده نشود. هم زدن زیاد، بافت کاکا را سفت و لاستیکی میکند. مایهی آماده باید غلیظتر از مایهی پنکیک معمولی باشد و بهآرامی از قاشق بریزد.
روی کاسه را بپوشانید و مایه را ۱ تا ۲ ساعت در یخچال بگذارید. در این مدت آرد کاملاً آبگیری میشود، طعم ادویهها در مایه مینشیند و کاکا هنگام پخت بهتر پف میکند و نرمتر میشود. اگر عجله دارید، حداقل ۳۰ دقیقه استراحت را از دست ندهید.
تابهی نچسب یا چدنی را با کمی روغن یا کره روی حرارت ملایم گرم کنید. با ملاقهی کوچک یا قاشق غذاخوری، مقداری از مایه را در تابه بریزید و کمی پهن کنید تا دایرهای به قطر حدود ۸ تا ۱۰ سانتیمتر و ضخامت حدود یک سانتیمتر به دست آید. وقتی روی کاکا حبابهای ریز ظاهر شد و لبههایش خودش را گرفت (حدود ۲ تا ۳ دقیقه)، آن را برگردانید و طرف دیگر را هم ۲ دقیقه بپزید تا هر دو رو طلایی شوند.
حرارت را بالا نبرید؛ کدو و شکر زود رنگ میگیرند و کاکا ممکن است بیرونش بسوزد و داخلش خام بماند.
اگر میخواهید کاکایی کمروغنتر داشته باشید، کف سینی فر را کاغذ روغنی بگذارید، کمی چرب کنید و مایه را به شکل دایرههای کوچک روی آن بریزید. کاکاها را در فر از پیش گرمشده با دمای ۱۸۰ درجه حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه بپزید تا رویشان طلایی شود. کاکای فری کمی خشکتر و شبیه کیک کوچک میشود.
کاکا مثل خیلی از شیرینیهای خانگی، دستور ثابت و واحدی ندارد و هر خانه نسخهی خودش را دارد:
اگر به شیرینیهای سنتی و آردی با عطر هل و دارچین علاقه دارید، طرز تهیه کاچی را هم ببینید؛ و برای استفادهی شور از کدو حلوایی، خورش کدو حلوایی و سوپ کدو حلوایی پیشنهاد ما هستند.
یادتان باشد کاکا با وجود کدو، یک شیرینی است و شکر و روغن دارد؛ لذت آن در اعتدال است.
کاکا در تابه پهن و خمیری میشود: پوره آب زیادی داشته است. آب پوره را کامل بگیرید و اگر مایه هنوز شل است، یک تا دو قاشق آرد اضافه کنید.
بیرون کاکا سوخته و داخلش خام است: حرارت زیاد است یا کاکا را خیلی ضخیم ریختهاید. حرارت را ملایم کنید و ضخامت را حدود یک سانتیمتر نگه دارید.
کاکا سفت و لاستیکی شده است: مایه بعد از افزودن آرد زیاد هم خورده است. مواد خشک را فقط تا حد مخلوط شدن هم بزنید.
کاکا عطر ندارد: ادویه کهنه بوده است. هل و دارچین تازه و خوشعطر، تفاوت را کاملاً حسپذیر میکند.
کاکا گرم و تازه بهترین طعم را دارد، اما میتوانید باقیمانده را تا ۲ روز در ظرف دربسته در یخچال نگه دارید. برای گرم کردن، کاکا را چند ثانیه در تابهی داغ بدون روغن یا مدت کوتاهی در فر بگذارید تا لبههایش دوباره ترد شود. مایهی خام را هم میتوانید تا ۲۴ ساعت در یخچال نگه دارید و هر بار به اندازهی لازم بپزید.
کاکا را گرم، با کمی پودر دارچین یا شکر پودری روی آن سرو کنید. کنار یک استکان چای تازهدم، کمی عسل یا شیره، و چند دانه گردو، عصرانهای کامل و پاییزی میسازد. برای پذیرایی، کاکاها را روی هم بچینید و رویشان کمی هل کوبیده و گلبرگ گل محمدی خردشده بپاشید.
در طب سنتی ایران، کدو حلوایی را برخلاف کدو سبز گرم و تر میدانند و هل و دارچین هم هر دو گرم هستند؛ پس کاکا شیرینیای با طبع گرم است. همراهی آن با چای یا دمنوش سبک برای بیشتر افراد مناسب است و کسانی که طبع گرم دارند بهتر است در مصرف آن اعتدال را رعایت کنند.
کاکا پایهی کدو حلوایی دارد و آرد آن کمتر از پنکیک است، برای همین بافتی مرطوبتر و نرمتر دارد. عطر هل و گلاب هم آن را از پنکیک فرنگی جدا میکند و به شیرینیهای سنتی ایرانی نزدیک میکند.
بله، میتوانید همهی آرد را آرد گندم بگیرید. کاکا کمی سنگینتر میشود ولی همچنان خوشمزه است. آرد برنج فقط بافت را لطیفتر و لبهها را تردتر میکند.
در زمان استراحت آرد کاملاً آبگیری میشود و مایه یکدستتر میشود؛ نتیجه کاکایی است که بهتر پف میکند، نرمتر است و عطر ادویهها در آن بیشتر نشسته است.
بله، به شرطی که پورهی ساده و بدون شکر باشد. پورههای آماده معمولاً آب بیشتری دارند، پس حتماً آب اضافهشان را بگیرید.
سنتیترین همراه کاکا چای داغ است. عسل، شیرهی انگور، کمی گردو یا یک قاشق ماست ساده هم همراهیهای خوبی هستند.
کاکا نشان میدهد که یک شیرینی خاطرهانگیز به مواد پیچیده نیاز ندارد؛ کدوی رسیده، کمی صبر و ادویهی تازه کافی است. هل و دارچین خوشعطر چاشنو را در خانه داشته باشید تا هر وقت کدو حلوایی به بازار آمد، بساط کاکای پاییزی آماده باشد.
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است. اولین نفری باشید که نظرش را مینویسد.